Τ.Σ. Έλιοτ, Σκέψεις για τον ελεύθερο στίχο

FRANCE-WEATHER-SNOW-PARIS

Κάποια κυρία, ξακουστή στον μικρό κύκλο της για την άσφαλτη δημοσιογραφική της πληροφόρηση στη λογοτεχνία, μου παραπονιέται για μια αυξανόμενη ακηδία. »Από τον καιρό που εμφανίστηκαν οι Ρώσοι, δεν μπορώ να διαβάσω τίποτε άλλο. Τέλειωσα τον Ντοστογιέβσκη και δεν ξέρω τι να κάνω». Υπαινίχτηκα ότι ο μέγας Ρώσος υπήρξε θαυμαστής του Ντίκενς, και ότι θα μπορούσε ίσως να σταθεί σ’ αυτόν το συγγραφέα. »Μα ο Ντίκενς είναι αισθηματολόγος- ο Ντοστογιέβσκη ρεαλιστής». Συλλογίστηκα τους έρωτες της Σόνιας και του Ρασκόλνικοφ, όμως απέφυγα να επιμείνω και πρότεινα το Ποτέ δεν είναι αργά για να επανορθώσουμε. »Μα ποιος μπορεί πλέον να διαβάσει Βικτωριανούς!»

Εκεί που αντλούσα τα πλεονεκτήματα της πρότασης ότι ο Ντοστογιέβσκη είναι χριστιανός ενώ ο Τσάρλς Ρήντ απλά και μόνο ευλαβής, εκείνη πρόσθετε ότι δεν μπορούσε πλέον να διαβάσει ποίημα παρά σε ελεύθερο στίχο.

Θεωρείται δεδομένο ότι υπάρχει ελεύθερος στίχος, θεωρείται ότι ελεύθερος στίχος είναι μια σχολή· ότι συνίσταται από ορισμένες θεωρίες· ότι η ομάδα ή οι ομάδες των θεωρητικών του είτε θα φέρουν την επανάσταση στην ποίηση ή θα την εξαχρειώσουν, αν η επίθεσή τους στον ιαμβικό πεντάμετρο γίνει με κάποια επιτυχία. Ελεύθερος στίχος δεν υπάρχει, και είναι καιρός η παράλογη ετούτη φαντασίωση να ακολουθήσει τη ζωική ορμή και τους ογδόντα χιλιάδες ρώσους μες στη λήθη.

‘Οταν μια θεωρία τέχνης παλιώσει, διαπιστώνεται συνήθως ότι μιας δεκάρας τέχνη αγοράστηκε με διαφήμιση ενός εκατομμυρίου. Η θεωρία που πούλησε την πραμάτεια της μπορεί και να ‘ναι τελείως εσφαλμένη ή να είναι θολή και ανεπίδεκτη διασαφηνίσεων ή μπορεί και ποτέ να μην υπήρξε. Μια μυθική επανάσταση θα έχει συντελεστεί και παραγάγει κάμποσα έργατέχνης, τα οποία θα ήταν ίσως ακόμη καλύτερα, αν ακόμη λιγότερες από τις επαναστατικές θεωρίες μέναν προσκολλημένες πάνω τους. Στη μοντέρνα κοινωνία τέτοιες επαναστάσεις είναι σχεδόν αναπόφευκτες. ‘Ενας καλλιτέχνης βρίσκει, μπορεί και τελείως αμέριμνα, μια μέθοδο, η οποία είναι νέα με την έννοια ότι είναι ουσιαστικά διάφορη από εκείνες των μέτριων ατόμων του περίγυρου του και διάφορη σε όλα, παρεκτός στα ουσιώδη, από οποιαδήποτε των μεγάλων προκάτοχων του. Η καινοτομία αντιμετωπίζει την αδιαφορία· η αδιαφορία προκαλεί επίθεση· και η επίθεση χρειάζεται τη θεωρία. Στην ιδανική κοινωνία θα μπορούσαμε να φανταστούμε το καλό Νέο έργο να αναπτύσσεται αβίαστα από το καλό Παλιό, δίχως την ανάγκη πολεμικής και θεωρίας· αυτή θα ήταν μια κοινωνία με ζωντανή παράδοση. Σε μια χαύνη κοινωνία, σαν τις σημερινές κοινωνίες, η παράδοση γλιστράει μες στην προκατάληψη και το βίαιο ερέθισμα της καινοτομίας είναι υποχρεωτικό. Τούτο είναι κακό για τον καλλιτέχνη και τη σχολή του, που μπορεί ενδεχομένως να καθοριστούν από τη θεωρία τους και να περιοριστούν από την πολεμική τους· αλλά ο καλλιτέχνης θα παρηγοριέται πάντα για τα σφάλματα του στα γηρατειά του, λογαριάζοντας πως, αν δεν πολεμούσε, τίποτε δε θα είχε πραγματοποιηθεί.

Ο ελεύθερος στίχος δεν έχει καν την πρόφαση πολεμικής· είναι μια μαχητική κραυγή ελευθερίας, αλλά δεν υπάρχει ελευθερία στην τέχνη. Και όπως ο δήθεν ελεύθερος στίχος, που είναι καλός, είναι οτιδήποτε παρά »ελεύθερος», θα τον υπερασπιστεί κανείς καλύτερα με κάποια άλλη ετικέτα. Συγκεκριμένοι τύποι ελεύθερου στίχου στηρίζονται στην επιλογή του περιεχομένου ή στη μέθοδο χειρισμού του περιεχομένου. Ξέρω ότι πολλοί από εκείνους που γράφουν ελεύθερο στίχο παρουσίασαν τέτοιες καινοτροπίες, και ότι η καινοτομία στην επιλογή και το μεταχείρισμα του υλικού τους έχει μπερδευτεί -αν όχι στο δικό τους μυαλό, στα μυαλά πολλών από τους αναγνώστες τους- με την καινοτομία της μορφής. Αλλά εδώ δε με αφορά ο Ιμαγισμός, που είναι μια θεωρία σχετική με τη χρήση του υλικού· με αφορά μονάχα η θεωρία της στιχουργικής μορφής που στο καλούπι της έχει χυθεί ο ιμαγισμός. Εάν ο ελεύθερος στίχος είναι μια γνήσια στιχουργική μορφή, θα έχει ένα θετικό ορισμό. Κι εγώ μόνο αρνητικά μπορώ να τον ορίσω: (Ι) απουσία μορφικού τύπου, (2) απουσία ομοιοκαταληξίας, (3) απουσία μέτρου.

Αυτή η τρίτη ποιότητα εύκολα παρακάμπτεται. Τι στίχος θα ήταν αυτός που δε γίνεται να μετρηθεί, δεν ξέρω. Και σ’ αυτά τα αμερικάνικα περιοδικά της σειράς ακόμη, όπου οι ποιητικές στήλες τους έχουν, σε μεγάλο βαθμό σήμερα, παραδοθεί στον ελεύθερο στίχο, οι στίχοι συνήθως είναι ευεξήγητοι σύμφωνα με την προσωδία. Κάθε στίχος γίνεται να διαιρεθεί σε πόδια και σε τόνους. Τα απλούστερα μέτρα είναι η επανάληψη μιας εναλλαγής, ενδεχομένως από μια μακρά και μια βραχεία ή από μια βραχεία και μακρά συλλαβή, που επαναλαμβάνεται πέντε φορές. Δεν υπάρχει ωστόσο λόγος γιατί, μέσα στον ίδιο στίχο, θα πρέπει να γίνεται οποιαδήποτε επανάληψη· γιατί δε θα πρέπει να υπάρχουν στίχοι (όπως υπάρχουν) διαιρετοί μόνο σε πόδια διαφορετικών τύπων. Πώς μπορεί τάχα η γραμματική άσκηση του εμμέτρου συλλαβισμού να κάνει πιο κατανοητό ένα τέτοιο στίχο; Μόνο με το να απομονώσει στοιχεία που απαντούν σε άλλους στίχους, και μοναδικός σκοπός της οργάνωσης αυτής είναι η παραγωγή παρόμοιου αποτελέσματος κάπου άλλου. ‘Ομως η επανάληψη ορισμένου αποτελέσματος είναι ζήτημα μορφικού τύπου.

Ο έμμετρος συλλαβισμός μας λέει πολύ λίγα. Είναι πιθανό να μην κερδίζονται και σπουδαία πράγματα με κάποιο περίπλοκο προσωδιακό σύστημα, με τα πολυμαθή και πολύπλεκτα μέτρα του Σουίνμπερν. Στον Σουίνμπερν, μόλις το τέχνασμα κατανοηθεί και εκτιμηθεί η επιστημοσύνη, η εντύπωση μειώνεται κάπως. ‘Οταν το ξάφνιασμα, που οφείλεται στην έλλειψη εξοικείωσης των αγγλικών αυτιών με τα μέτρα, περάσει και κατανοηθεί, παύουμε να γυρεύουμε αυτό που δε βρίσκουμε στον Σουίνμπερν, τον ανεξήγητο στίχο με τη μουσική, η οποία δε συλλαμβάνεται ποτέ σε άλλες λέξεις. Ο Σουίνμπερν υπέταξε την τεχνική του, πράγμα πολύ σημαντικό, αλλά δεν την υπέταξε σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι σε θέση να παίρνει μαζί της ελευθερίες, που είναι το παν. Αν ό,τι υπόσχεται στην αγγλική ποίηση βρίσκεται κρυμμένο στα μέτρα του Σουίνμπερν, τούτο πολύ θ’ απέχει από το σημείο που τα ανέπτυξε ο Σουίνμπερν. Αλλά ο πιο ενδιαφέρων στίχος που ως τώρα γράφτηκε στη γλώσσα μας, έγινε είτε παίρνοντας κάποια πολύ απλή μορφή, σαν τον ιαμβικό πεντάμετρο, και συνεχώς ξεκόβοντας από αυτήν, ή χωρίς να παίρνει καμιά μορφή απολύτως, και συνεχώς προσεγγίζοντας κάποια πολύ απλή. Τούτη η αντίθεση μεταξύ σταθερότητας και ρευστότητας, αυτή η ανεπαίσθητη απόδραση από τη μονοτονία είναι η αληθινή ζωή του στίχου.

‘Εχω υπόψη μου δυο χωρία σύγχρονης ποίησης που θα τα αποκαλούσαμε ελεύθερο στίχο. Και τα δυο τα παραθέτω για την ομορφιά τους:

Once, in finesse of fiddles found I ecstasy,
In the flash of gold heels on the hard pavement.
Now see I
That warmth’s the very stuff of poesy.
Oh, God, make small
The old star-eaten blanket of the sky,
That I may fold it round me and in comfort lie.

[Κάποτε σε λεπτότητα βιολιών βρήκα την έκσταση,
Στ’ αστραποβόλημα χρυσών τροχών πάνω στο σκληρό οδόστρωμα.
Τώρα καταλαβαίνω
Πως ζεστασιά είναι η ουσία της ποιήσεως.
Ω θεέ, μίκρυνε
Το παλιό αστεροφαγωμένο σκέπασμα τ’ ουρανού,
Για να τυλιχτώ μέσα του κι άνετα να γείρω]

Ετούτο είναι ένα ακέραιο ποίημα. Το άλλο, μέρος από ένα πολύ εκτενέστερο ποίημα5.

There shut up in his castle, Tairinan’s,
She who had nor ears nor tongue save in her hands,
Gone-ah, gone-untouched, unreachable!
She who could never live save through one person,
She who could never speak save to one person,
And all the rest of her a shifting change,
A broken bundle of mirrors

[Εκεί κατάκλειστη στο κάστρο του, του Ταιρινάν,
Εκείνη που δεν είχε ούτ’ αυτιά ούτε γλώσσα παρεκτός στα χέρια της
Πάει -α, πάει- ανέγγιχτη, αζύγωτη!
Εκείνη που ποτέ δε θα ζούσε παρά μες από ένα πρόσωπο, Εκείνη που ποτέ δε θα μιλούσε παρά σ’ ένα πρόσωπο
Κι ό,τι απομένει πίσω της μια κινούμενη μεταβολή.
‘Ενας σπασμένος σωρός από καθρέφτες!]

Είναι φανερό πως η γοητεία αυτών των στίχων δε θα κατορθωνόταν, δίχως την σταθερή υποβολή και την έντεχνη αποφυγή του ιαμβικού πεντάμετρου.

Στις αρχές του δέκατου έβδομου αιώνα, και ιδίως στους στίχους του Τζων Γουέμπστερ, που κατά κάποιο τρόπο υπήρξε πιο επινοητικός τεχνίτης από τον Σαίξπηρ, βρίσκουμε την ίδια σταθερή αποφυγή και αναγνώριση της κανονικότητας. Ο Γουέμπστερ είναι πολύ πιο ελεύθερος από τον Σαίξπηρ, και πως ψεγάδι του δεν είναι η αφροντιστία, αποδεικνύεται από το γεγονός ότι συχνά είναι σε στιγμές μεγίστης έντασης που ο στίχος του αποκτάει αυτή την ελευθερία. Πως υπάρχει και αφροντιστία, δεν το αρνούμαι όμως η μη κανονικότητα της αφροντιστίας ανακαλύπτεται αμέσως από τη μη κανονικότητα της περίσκεψης (Στο Λευκό Διάβολο ο Μπρατσιάνο πεθαίνοντας και η Κορνηλία τρελή, σκόπιμα σπάζουν τα δεσμά του πεντάμετρου).

I recover, like a spent taper,
for a flash and instantly go out
Cover her face, mine eyes dazzle, she died young.
You have cause to love me, I did enter you in my heart
Before you would vouchsafe to call for the keys.
This is vain poetry: but I pray you tell me
If there were proposed me, wisdom, riches and beauty,
In three several young men, which should I choose?

[Ξαναπαίρνω πάνω μου, σαν κερί ξοδεμένο, για μια στιγμή
κι αμέσως σβήνω
Σκεπάστέ το πρόσωπο της· τα μάτια μου θαμπώνουν πέθανε νέα.
Εσύ έχεις λόγους να με αγαπάς, εγώ σ ‘ έβαλα στην καρδιά μου
Προτού συγκατανεύσεις να μου γυρέψεις τα κλειδιά.
Αυτά είναι μάταιη ποίηση μα παρακαλώ σε πες μου
Αν μου προτείνανε σοφία πλούτη κι ομορφιά,
Με τρεις νέους άντρες, ποιόν τάχα θα ‘πρεπε να διαλέξω;]

Αυτοί δεν είναι στίχοι αφροντιστίας. Η μη κανονικότητα εντείνεται ακόμη περισσότερο με τη χρησιμοποίηση μικρών στίχων και με το σπάσιμο των στίχων σε διάλογο, που τροποποιεί τις ποσότητες. Και βρίσκονται πολλοί στίχοι στα δραματικά έργα της εποχής αυτής που έχουν χαλάσει από τον κανονικό τονισμό.

I loved this woman in spite of my heart. (The Changeling)
I would have these herbs grow up in his grave (Ο Λευκός Διάβολος)
Whether the spirit of greatness or of woman.. (Η Δούκισσα του Μάλφι)

[Αγάπησα τη γυναίκα τούτη σε πείσμα της καρδίας μου.
Θα ‘θελα τούτα τα χορτάρια να φυτρώσουνε στον τάφο του
Είτε το πνεύμα της μεγαλοσύνης είτε της γυναίκας]

Η γενική μομφή παρακμής δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Ο Τούρνερ και ο Σίρλευ, οι οποίοι πιστεύω να παραδεχόμαστε πως άγγιξαν σχεδόν τον πυθμένα της παρακμής της τραγωδίας, είναι πολύ πιο κανονικοί από ό,τι ο Γουέμπστερ ή ο Μίντλετον. Ο Τούρνερ θα κατασκευάσει ένα σωστό ιαμβικό στίχο, ακόμη κι αν χρειαστεί να ακρωτηριάσει μια αντωνυμία από το ουσιαστικό της, και στην Τραγωδία του Αθέου αφήνει στο τέλος ένα »του» σε δυο στίχους έξω από πέντε.

Μπορούμε συνεπώς να διατυπώσουμε τούτα με τον ακόλουθο τρόπο. Tο φάντασμα ενός απλού μέτρου θα πρέπει να καραδοκεί πίσω από το εμπέτασμα, ακόμη και στον πιο ελεύθερο στίχο· να προχωράει απειλητικά καθώς μας παίρνει ο ύπνος και να υποχωρεί καθώς ξυπνάμε. ‘Ωστε η ελευθερία είναι πραγματική ελευθερία μόνον όταν εμφανίζεται πάνω στο υπόβαθρο κάποιου τεχνητού περιορισμού.

Το να μην έχει γίνει αντιληπτή η απλή αλήθεια ότι κάποιος τεχνητός περιορισμός είναι αναγκαίος, παρεκτός σε στιγμές πρώτης έντασης, είναι πιστεύω η βασική πλάνη κι ενός ακόμη τόσο διακεκριμένου ταλέντου όπως του κ. Ε.Λ. Μάστερς. Η Ανθολογία του Σπουν Ρίβερ δεν είναι υλικό πρώτης έντασης είναι υλικό στοχαστικό, όχι άμεσο· ο συγγραφέας της είναι ηθικολόγος μάλλον ή παρατηρητής. Το υλικό του είναι τόσο κοντά στο υλικό του Κρέυμπ, ώστε κανείς αναρωτιέται γιατί να χρησιμοποίησε διαφορετική μορφή. Ο Κρέυμπ γενικά είναι από τους δύο ο πιο εντατικός· είναι οξύς, ευθύς και άτεγκτος. Το υλικό του είναι πεζολογικό, όχι με την έννοια ότι θα δινόταν καλύτερα σε πεζό, αλλά με την έννοια ότι απαιτεί μια απλή και μάλλον αυστηρή στιχουργική μορφή, και ο Κρέυμπ την έδωσε. Ο κ. Μάστερς χρειάζεται μια αυστηρότερη στιχουργική μορφή από ό,τι και οι δύο σύγχρονοι ποιητές που αναφέρονται παραπάνω, και τα επιτύμβια του πάσχουν από αυτή την έλλειψη.

Αυτά για το μέτρο. Δεν υπάρχει απόδραση από το μέτρο· υπάρχει μόνο μαστοριά. Κι ενώ υπάρχει προφανώς απόδραση από την ομοιοκαταληξία, εκείνοι που γράφουν ελεύθερο στίχο δεν είναι καθόλου οι πρώτοι που βγήκαν έξω από τη σπηλιά.

The boughs of the trees
Are twisted
By many bafflings;
Twisted are
The small-leafed boughs.
But the shadow of them
Is not the shadow of the mast head
Nor of the torn sails.

[Τα κλαδιά των δέντρων
‘Εχουνε στρίψει
Από πολλούς αγέρες·
Στριμμένα είναι
Τα μικροφυλλωμένα κλωνιά.
‘Ομως ο ίσκιος τους
Δεν είναι ο ίσκιος από το κολομπύρι
Ούτε απ’ τα σκισμένα πανιά.]

When the white dawn first
Through the rough fir – planks
Of my hut, by the chestnuts,
Up at the valley – head,
Came, breaking. Goddess,
I sprang up, I threw round me.
My dappled fawn-skin…

[‘Οταν η λευκή αυγή πρώτα
Μες απ’ τα τραχιά ελάτινα μαδέρια
Της καλύβας μου, κοντά στις καστανιές,
Ψηλά εκεί π’ αρχίζει το λαγκάδι
Πρόβαλε, θεά,
Πετάχτηκα, έριξα πάνω μου
Το πιτσιλωτό μου ελαφοτόμαρο…]

Εκτός από τον πιο ανθρώπινο τόνο στο δεύτερο από τα αποσπάσματα τούτα, ο βιαστικός παρατηρητής μόλις που θα αντιλαμβανόταν ότι το πρώτο είναι ενός σύγχρονου, και το δεύτερο του Μάθιου ‘Αρνολντ.

Δεν μειώνω στο ελάχιστο τις υπηρεσίες των μοντέρνων ποιητών αναφορικά με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του ανομοιοκατάληκτου στίχου. Αποδεικνύουν το σθένος ενός Κινήματος, τη χρησιμότητα μιας Θεωρίας. Αυτό που μήτε ο Μπλέικ μήτε ο ‘Αρνολντ κατάφεραν μόνοι τους, κατορθώνεται στις μέρες μας. Ο Ανομοιοκατάληκτος Ιαμβικός Δεκασύλλαβος (Blank Verse) είναι ο μόνος αποδεκτός ανομοιοκατάληκτος στίχος στην Αγγλική -ο αναπόφευκτος ιαμβικός πεντάμετρος. Το αγγλικό αυτί είναι (ή ήταν) περισσότερο ευαίσθητο στη μουσική του στίχου και λιγότερο εξαρτημένο από την επανάληψη ταυτόσημων ήχων σ’ αυτό το μέτρο από οποιοδήποτε άλλο. Δε γίνεται εκστρατεία εναντίον της ομοιοκαταληξίας. Αλλά φαίνεται πως η υπερβολική προσήλωση στην ομοιοκαταληξία έχει στομώσει το μοντέρνο αυτί. Η απόρριψη της ομοιοκαταληξίας δεν είναι ένα πηδηματάκι προς την ευκολία· αντίθετα, επιβάλλει μια πολύ αυστηρότερη δοκιμασία στη γλώσσα. ‘Οταν η ανακουφιστική ηχώ της ρίμας αφαιρεθεί, η επιτυχία ή αποτυχία στην επιλογή των λέξεων, στη φραστική διάρθρωση, στη διάταξη γίνεται αμέσως πιο φανερή. Μόλις αφαιρεθεί η ρίμα, ο ποιητής αμέσως παραδίνεται στις σταθερές της πρόζας. Μόλις αφαιρεθεί η ρίμα, πολλή από την αιθέρια μουσική ξεχύνεται από τη λέξη, μουσική που ως τη στιγμή εκείνη τιτίβιζε απαρατήρητη στην περιοχή της πρόζας. Μια ρίμα ν’ απαγορευτεί και πολλοί Καραφλοπατρίκιοι ξεσκεπάζονται.

Και η απελευθέρωση από την ομοιοκαταληξία μπορεί να ‘ναι και απελευθέρωση της ομοιοκαταληξίας. Ελευθερωμένη από την απαιτητική της αποστολή να υποβαστάζει χωλούς στίχους, θα μπορούσε να εφαρμόζεται με καλύτερο αποτέλεσμα εκεί που είναι περισσότερο αναγκαία. Συχνά υπάρχουν τόποι σ’ ένα ανομοιοκατάληκτο ποίημα, όπου η ρίμα χρειάζεται για κάποιο ειδικό αποτέλεσμα, για ένα ξαφνικό τέντωμα, για μια απανωτή συσσώρευση ή για μια απότομη αλλαγή διάθεσης. Αλλά ο επίσημος ομοιοκατάληκτος στίχος δε θα χάσει βέβαια τη θέση του. Χρειάζεται μονάχα να φανεί ένας Σατιρικός -καμία ιδιοφυία δεν είναι πιο σπάνια- για να αποδείξει ότι το ηρωικό δίστιχο δεν έχει χάσει καμιά από τις κόψεις του, από τον καιρό που το καθιέρωσαν ο Ντράυντεν και ο Πόουπ. ‘Οσο για το σονέτο δεν είμαι βέβαιος. Η παρακμή όμως των πολύπλοκων κανονικών μορφών δεν έχει τίποτε να κάνει με την εμφάνιση του ελεύθερου στίχου. Ετούτος είχε παρουσιαστεί από πολύ πρωτύτερα. Μονάχα σε μια συνεκτική και ομοιογενή κοινωνία, όπου πολλοί εργάζονται στα ίδια προβλήματα, τέτοια κοινωνία σαν εκείνες που γέννησαν τα ελληνικά χορικά, το ελιζαμπεθιανό λυρικό ποίημα και την καντσόνα των τροβαδούρων, η ανάπτυξη τέτοιων μορφών θα φτάσει ποτέ την τελειότητα. Και όσο για τον ελεύθερο στίχο, συμπεραίνουμε ότι δεν ορίζεται από την απουσία μορφικού τύπου ή την απουσία ομοιοκαταληξίας, γιατί και δίχως αυτά υπάρχουν στίχοι· ότι δεν ορίζεται από την ανυπαρξία μέτρου, μια και ο χειρότερος στίχος μπορεί να μετρηθεί. Και συμπεραίνουμε ότι ο χωρισμός σε Συντηρητικό Στίχο και ελεύθερο στίχο δεν υφίσταται, γιατί υπάρχει μόνο καλός στίχος, κακός στίχος και χάος.

μετάφραση Αντώνη Ζέρβα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: