Ούουνο Κάιλας, Το Παιδί

 

 sl_top_uunokailas_2002941a

Uuno Kailas (1901 – 1933) Εκπρόσωπος της γενιάς του μετά την Ανεξαρτησία της Φινλανδίας το 17’. Ένας από τους γνωστότερους ποιητές στην χώρα του, με σχεδόν σπάνιο το πεζογραφικό του έργο. Τρία χρόνια μετά το θάνατό του από φυματίωση δημοσιεύεται το 36’ για πρώτη και τελευταία φορά μία ανθολογία διηγημάτων γραμμένα υπό την σκέπη της σχιζοφρένειας. Σαν κύριος πρωτοστάτης του εξπρεσιονισμού πλάθει αγχωτικούς κόσμους γεμάτους ενοχή, μοναξιά και νοσταλγία του χαμένου παραδείσου. Λόγω της ντροπής του που δε συμμετείχε στο εμφύλιο πόλεμο (1918) στο πλευρό των λευκών εναντίων των κόκκινων γίνεται μέτοχος των φυλετικών πολέμων της Φινλανδίας. Αυτοί οι ανεπίσημοι κλεφτοπόλεμοι κατά των Ρώσων (1918-1922) αποτελούν τη ντροπή της χώρας του όπου και πρωτοστατούν ακαδημαϊκοί, φοιτητές και μορφωμένοι. Κατεβαίνουν σε ανεπίσημη μάχη στην ανατολική Καρέλια προκειμένου να απελευθερώσουν τις φεννο-ουγγρικές φυλές της βαλτικής θάλασσας. Θυμίζουμε ότι η Καρέλια υπήρξε η ευρύτερη περιοχή από όπου συλλέχθηκαν τα παραδοσιακά ποιήματα για τη σύνθεση του μεγάλου έπους Kalevala και αποτελεί σημείο αδυναμίας για την λόγια φινλανδική κοινότητα.

Μετάφραση: Timo Kesti & Irinna Lumen

 

 

lemminkainens_mother

« — — και δεν μπορούν να πείσουν τη γυναίκα μου να αφήσει το πεθαμένο — — ελάτε αμέσως!» είχε πει η φωνή στο τηλέφωνο.

            Όταν ήρθε ο γιατρός, η κυρά ζουλούσε ακόμα το παιδί πάνω στο στήθος της μια εικόνα απελπισίας, που έδειχνε να έχει παγώσει στην στάση της καιρό πιο πριν και ότι ούτε έμοιαζε να σκοπεύει να επιστρέψει στη ζωή.  Έμενε σχεδόν άγνωστο, ποιος από τους δύο ήταν πιο νεκρός.

-Το αγόρι δεν ήταν δικό της.

-Δεν είναι δικό της; επανέλαβε ο γιατρός όντας παραξενεμένος.  Σκέφτηκα — Τότε είναι κάποιος συγγενής;

-Όχι, ούτε καν συγγενής. Δεν γνωρίζω το αγόρι. Η αστυνομία μπορεί να ξεκαθαρίσει — —

-Πως γίνεται τότε, αυτό το αγόρι να είναι εδώ;

-Δύστυχη σύμπτωσις, ατύχημα — όπως ήδη σας ανέφερα. Το αγόρι έτρεξε έξω από την αυλή μας — Τι είχε να κάνει εδώ, δεν το γνωρίζω —, και στην πύλη τον πάτησε ένα αμάξι. Φαντάζομαι η γυναίκα μου το είδε από το παράθυρο και όρμησε προς το μέρος.

-Πώς ενήργησε η γυναίκα σας;

-Ούρλιαξε κλαίγοντας. Ρίχτηκε πάνω στο πτώμα και έκλαψε με λυγμούς. Γέλασε. Και σφάδασε σα να πεθαίνει. Κατηγόρησε τον θεό, τον εαυτό της και εμένα. Χάιδεψε το αγόρι και με κοίταξε με αγριωπό πρόσωπο. Κουβάλησε μέσα το αγόρι στα μπράτσα της — άρα με άλλα λόγια συμπεριφέρθηκε σαν παλαβή.

-Δεν είχατε δει πριν το παιδί;

-Δεν το είχα δει ποτέ.

-Περίεργο. Ίσως — Χμ…

Ο γιατρός είχε βαδίσει  προς τη γυναίκα. Την άγγιξε απαλά στον ώμο:

-Κυρία!

Η γυναίκα δεν σάλεψε.

Ο γιατρός κατέβασε το δεύτερο χέρι του πάνω στο κεφάλι της και επανέλαβε πολύ τρυφερά:

-Καλή Κυρία!

Η γυναίκα δεν έδειχνε να αντιλαμβάνεται τίποτα, αλλά η εγγύτητα του ανθρώπου την έκανε ωστόσο ανήσυχη. Η καχυποψία ήρθε στις ζάρες του προσώπου, και η ταραγμένη ματιά σηκώθηκε αργά.

-Τι έχετε, καλή Κυρία; Όχι, μη φοβάστε!

            Η γυναίκα είχε τιναχτεί σαν να ξύπναγε από όνειρο. Το βλέμμα της είχε πέσει άγρια γεμάτο απειλή πάνω στον γιατρό. Αποτραβήχτηκε ελεύθερη και σηκώθηκε όρθια, ζουλώντας το πτώμα του παιδιού σφοδρά στον κόρφο της, ακριβώς σαν να ήθελε να το καταβροχθίσει στη δική της σάρκα.  Το κορμί της τεντώθηκε σαν θηλυκό θεριό και φώναξε:

-Δε το δίνω! Δε το δίνω! Είναι δικό μου!

            Ήταν η κραυγή της μάνας: γεμάτη από ατελείωτη δύναμη κτητικότητας.

            Στάθηκε στο χαλί λαχανιάζοντας. Όμως, μετά το βλέμμα της κατευθύνθηκε πάλι στο παιδί. Και σαν θαύμα: Τώρα άρχισε με ολόκληρο το σώμα της να τρέμει όπως κάποιος τρέμει με ελονοσία. Το πρόσωπο της παραμορφώθηκε καθώς ατένιζε το αγόρι με διεσταλμένες κόρες και άφηνε αφύσικες κραυγές:

-Νεκρό! Νεκρό!

            Ο γιατρός ήταν μόνος δίπλα στην άρρωστη.

            Αναπαύτηκε αυτή με πρόσωπο τόσο ωχρό όσο το λαμπυρίζον δέρμα  νούφαρου κάτω απ’ το νερό.

            Τα παραληρήματα την ανατρίχιασαν.

— — Ποια είμαι εγώ; Η φτερούγα του θεού με έχει αγγίξει. Καίει, καίει! Φλογερά φίδια! Κάτι έσπασε βαθιά μέσα Αχ. Πόνος, πόνος. Ω Όι — — Έχει συμβεί μέσα μου — — γλυκό —

            Η ασθενής ηρέμησε και αναπαύτηκε σιγά-σιγά. Όμως τα παραληρήματα ξύπνησαν πάλι, τώρα με τους τρόπους ενός τρυφερού κύματος.

— — Ρούφα, ρούφα, μικρή βδέλλα, ώσπου να γεμίσεις με ζεστό γάλα.  Είσαι από γάλα Ζωντανό γάλα — — Πως πάλλει η σάρκα σου! — —Κοιτάχτε αυτά τα μικρά αυτιά Μοιάζουν σα λουλούδια. Τι λες, αν η μαμά φάει τα δάχτυλά και τις παλάμες σου η μαμά είναι λύκος — —ο λύκος τρώει

            Η μητρική αγάπη, σκέφτηκε ο γιατρός.- Το αγόρι ήταν εξ’ όψεως όπως το φρούτο που έχει πέσει από το κορμί και την ψυχή της.

— — Δεν μπορείτε να του πείτε — Θα με έφτυνε! — Ω, πόσο έχεις μεγαλώσεις — Περιστέρι — Ώστε θέλεις να έρθεις στην αγκαλιά μου! — — Είσαι άγριο, ας είναι, άρπαξε! — — Ω, τα γόνατά σου, οι γάμπες σου — όμορφο πουλάρι! — — Να είστε καλοί μαζί του. Ήσαν αυτοί καλοί μαζί σου; — — Ποιος κλαίει τώρα — η μαμά έρχεται αμέσως —  έτσι φιλά η μαμά τον βάτραχο. —  Για όνομα του Θεού μην πείτε — θα με χτυπήσει —

Ναι, ναι ο άντρας δεν γνώριζε τίποτα, σκέφτηκε ο γιατρός.

Το παραλήρημα έγινε επίπονο.

— — Φύγε, φύγε τι σου έχουν κάνει! Όχι, εδώ… όχι… όχι, εδώ. Κακό, κακό! Αυτός μπορεί να έρθει, δεν καταλαβαίνει τρέξε! Αυτός δέρνει. Εγώ θα έρθω, θα έρθω. Η μαμά δεν μπορεί. Αυτός, αυτός οι τοίχοι πέφτουν τρέχα γρήγορα! Όχι, όχι Άσ’ τον να χτυπήσει αν θέλει. Δικό μου, δικό μου. Όμως εσύ κλαις και μισείς η δική μου σάρκα! Τρέχεις σαν πληγωμένος λαγός — —

 

Τα παραληρήματα συνέχισαν.

Ο γιατρός είχε εξετάσει τις αρτηρίες της ασθενούς και άφησε τον καρπό της. Ακριβώς τότε ήρθε αμήχανη σιωπή και μετά υψώθηκε σαν από βαθιά νερά μια κραυγή:

— Αγόρι μου, αγόρι μου, που είσαι;

 

 

Τα παραληρήματα συνέχισαν μία σειρά οραμάτων, που  εκτείνονταν  μέχρι το άπειρο. Λέξεις που διαδίδονταν, προσεύχονταν,  φλογίζονταν, που αποβίωναν μακριά προς την ανυπαρξία και ακόμα πάρα πέρα.

Η ψυχή έσπασε τα σύνορα του δικού της κόσμου με την δύναμη της αγάπης και παλεύοντας απεγνωσμένα ακολούθησε την ψυχή του νεκρού παιδιού πέρα απ΄ τη ζωή, προς το αιώνιο Δείλι, χωρίς να συναινεί να αφήσει ακόμα και στην ανυπαρξία δίχως γυρισμό τους πιο μονάκριβους της.

Δε μπορούσε πια κανείς να καταλάβει με ανθρώπινα αυτιά τις λέξεις που αυτή η ψυχή κραύγαζε. Αυτές όμως, ήσαν σαν να είχαν απλωμένα χέρια προς το διάστημα, σαν να είχαν γόνατα για να σέρνονται στο κατόπι του αγαπημένου φυγά και ακόμα παρακάτω στον δρόμο του θανάτου, κατά μήκος του δρόμου διαφυγής της ψυχής — —

 

 

 

Την επόμενη μέρα.

— Κοιμάται; Ρώτησε ο γιατρός.

Όχι, είναι ξύπνια. Όμως δεν με αναγνωρίζει.

Η ασθενής ξεκουραζόταν στο κρεβάτι με ταραγμένα αδειανά μάτια.

Ο γιατρός βάδισε ακριβώς δίπλα στο κρεβάτι, έπιασε τα δυο χέρια της ασθενούς και την κοίταξε κατευθείαν στο πρόσωπο χαμογελώντας.

— Πως είστε σήμερα;

Όμως, η γυναίκα δεν άκουσε τίποτα, δεν είδε τίποτα, δεν αισθάνθηκε τίποτα, Τα μάτια της δεν σταμάτησαν στον γιατρό και τα δάχτυλά της ήσαν ξέψυχα.

Ο γιατρός έσφιξε πιο δυνατά και είπε πειστικά:

Σήμερα είναι καλύτερη μέρα.

Ούτε και απ’ αυτό ήρθε κάποιο αποτέλεσμα.

Ο γιατρός χαλάρωσε τα χέρια της ασθενούς.

— Πιστεύω, ότι είναι το καλύτερο να την μεταφέρουμε όσο πιο σύντομα…

Και τότε

Η ασθενής τινάχτηκε όρθια, γυρίζοντας το κεφάλι προς την πόρτα. Η έκφρασή της έδειχνε να παρατηρεί και η στάση της να αφουγκράζεται.

Για μια στιγμή στο δωμάτιο έγινε ησυχία όπως σε τάφο.

      Ύστερα η άρρωστη κατέβασε τα πόδια της στο χαλί και σηκώθηκε σιγά-σιγά για να σταθεί χωρίς να παίρνει τα μάτια της από την πόρτα. Από στιγμή σε στιγμή το πρόσωπο της λάμπρυνε όπως θα το φωταγωγούσε μια επερχόμενη μακαριότητα.

      Προχώρησε προς την πόρτα με χέρια ευθυγραμμισμένα σαν του υπνοβάτη.

      Και δίπλα στο κατώφλι γονάτισε ακριβώς όπως θα χάιδευε τα άκρα ενός παιδιού.

— Το ήξερα, ότι θα ερχόσουν, είπε πολύ σιγά.

      Και παίρνοντας μητρικά στον κόρφο της τον άδειο τον αέρα,  σηκώθηκε με τυλιγμένα χέρια ως για να το προστατεύσει. Κατόπιν βάδισε γύρω στο δωμάτιο χαμογελώντας και ψιθυρίζοντας ασταμάτητα όλο υπερκόσμια ευτυχία και ομορφιά πάνω στο πρόσωπό της.

Κοιτάξτε το! Κοιτάξτε το! Κοιτάξτε το!

 

david-bowie_gal

4 Σχόλια to “Ούουνο Κάιλας, Το Παιδί”

  1. Η μετάφραση έγινε από τα Φινλανδικά απευθείας στα Ελληνικά. Tο διήγημα αυτό ανήκει σε μια σπάνια ανθολόγηση του 36′ , η οποία παραμένει εντελώς άγνωστη ακόμα και για τους ίδιους τους Φινλανδους. Εκδόθηκε μία φορά μόνον και έφτασε στα χέρια μου από συλλέκτη σπάνιων βιβλίων.

    Όταν ρώτησα πως γίνεται το πεζογραφικό έργου ενός σημαντικού ανθρώπου να παραμένει στον εγχώριο κύκλο άγνωστο, οι Φινλανδοί λόγιοι απάντησαν ότι η Χώρα υποφέρει από το συνήθειο να θεωρούν δηλαδή τον άνθρωπο ικανό για ένα και μόνο επάγγελμα. Έτσι ο Uuno Kailas χαρακτηριζόμενος ως μεγάλος ποιητής, συνάμα αποχαρακτηρίστικε για το πεζογραφικό έργο του. Ένας άνθρωπος δεν μποορεί σε ίδιο χρόνο να είναι συγγραφέας και ποιητής.

    Εγώ απάντησα στον Φινλανδό λόγιο ότι δικό μας εθνικό κουσούρι δεν είναι η ζήλια τόσο, αλλά η εγχώρια φαγομάρα μας και ο αλληλοσπαραγμός.

    Αυτός απάντησε ότι το γνωρίζει από τις εικόνες που αναμεταδίδονται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

    Μετά τιμής
    Η Ήριννα του Χιονιού

  2. Ενδιαφέρουσα δουλειά. Να περιμένουμε συνέχεια;

  3. Αγγελος Says:

    πολύ σημαντικό το άρθρο
    δεν τον ήξερα αυτόν
    υπάρχει καμιά μετάφραση στα ελληνικά;

  4. Lonely Writer Says:

    Για να Άγγελος:

    Απ ‘όσο γνωρίζω (είμαι ο συν-μεταφραστής), το έργο των Kailas δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά. Ορισμένα από τα ποιήματα του έχουν μεταφραστεί σε άλλες γλώσσες, αλλά η πρόζα κείμενα είναι ελάχιστα γνωστή, ακόμη και στη Φινλανδία.

    Εύχομαι καλό καλοκαίρι σε όλους σας – και να μην καίγονται τα δάση πιο εκεί.

    (Ζητώ συγνώμη δυνατόν γραπτώς λάθη στην απάντησή μου.)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: